Helyum Gazı Nedir? Balonlarda Nasıl Kullanılır?

Helyum gazı, balonların havada yükselmesini sağlayan gazdır. Bu yazıda helyumun ne olduğunu, lateks balonlarda nasıl kullanıldığını, bir tüple kaç balon şişirilebileceğini ve havada ne kadar kalacağını anlatıyoruz.

Helyum gazı nedir?

Helyum (He), renksiz ve kokusuz bir soy gazdır. Atom numarası 2’dir ve hidrojenden sonra en hafif elementtir. Başka maddelerle tepkimeye girmez, yanıcı değildir ve zehirli değildir. Bu özellikleri nedeniyle balonlarda hidrojenin yerine güvenle kullanılır. Helyum, doğal gaz yataklarından elde edilir ve sanayide kaynak, soğutma ve tıbbi cihazlarda da kullanılır.

Helyum balonu neden uçurur?

Helyum havadan yaklaşık yedi kat hafiftir. Balonun içindeki helyum, aynı hacimdeki havadan daha az ağırlık taşıdığı için balonu yukarı doğru iter. Balonun yükselebilmesi için bu itme kuvvetinin lateksin ve bağlanan ipin ağırlığından fazla olması gerekir. Bu yüzden ince ve hafif balonlar daha iyi yükselir.

Hangi balonlar helyumla kullanılabilir?

Her lateks balon helyumla şişirilebilir, ancak balonun üretim aşamasında “uçan” ve “uçmayan” diye bir ayrım yoktur. Önemli olan balonun helyum kalitesinde (ambalajında “helium quality” ibaresi bulunan) olmasıdır. Bu ibare balonun kalınlığının, gramajının ve esnekliğinin gaz kullanımına uygun olduğunu gösterir.

Küçük boylar: 6″, 9″, 10″, 12″ ve kalp biçimli balonlar
Büyük boylar: 27″, 30″ ve 36″ jumbo balonlar
Baskısız, hazır baskılı, özel baskılı ve logo baskılı balonlar

Kalisan lateks balonları helyum gazı kullanımına uygundur. Renk seçenekleri için lateks ürün yelpazemize, kendi tasarımınızı baskılatmak için özel baskılı balonlara bakabilirsiniz.

Bir helyum tüpüyle kaç balon şişirilir?

Şişirilebilecek balon sayısı tüpün hacmine ve balonun boyutuna bağlıdır. Aşağıdaki değerler yaklaşık sayılardır.

Helyum kaynağı	Balon	Yaklaşık adet
1,8 – 2,2 litrelik kullan-at tüp	12″ (3,2 – 3,3 g) lateks balon	15 – 20
1,8 – 2,2 litrelik kullan-at tüp	9″ (1,8 – 2,0 g) lateks balon	12″ balona göre 10 – 13 adet daha fazla
50 litrelik büyük tüp	12″ lateks balon	550 – 600

Daha fazla balon şişirmenin iki yolu vardır: daha küçük (9″) ve daha hafif balon seçmek ya da balonun bir kısmını havayla doldurmak. Havayla doldurma oranı %10 – %15’i geçmemelidir; aksi halde balon yükselmez. Havayla doldurulan balonun yükselme hızı ve havada kalma süresi de azalır.

Helyumlu balon havada ne kadar kalır?

Lateks gözenekli bir malzemedir ve helyum zamanla balondan sızar. Bu nedenle helyumlu lateks balonlar genellikle 8 – 20 saat havada kalır. Süreyi şunlar etkiler:

Sıcaklık: Yaz ve kış aylarındaki süreler birbirinden farklıdır.
Balonun boyutu ve gramajı: Büyük ve kalın balonlar helyumu daha uzun tutar.
Havayla karıştırma: Balonun bir kısmı hava ile doldurulursa süre kısalır.
Gözenek kapatıcı jel (Hi-Float): Balonun içine uygulanan bu ürünler helyumun sızmasını yavaşlatır ve süreyi uzatır.

Etkinlik günü şişirilen balonlar en iyi sonucu verir. Günler öncesinden hazırlanacak süslemeler için balonları hava ile şişirip balon çubuğu, kemer veya zincir (garland) gibi uygulamalarda kullanmak daha uygundur.

Helyum gazı ile balon nasıl şişirilir?

Balonu tüpün ağzındaki aparata takın ve sıkıca tutun.
Vanayı ya da çevirme aparatını saat yönünde çevirerek gaz akışını başlatın. Ters yöne çevirince akış durur.
Balonu istenen boyuta gelene kadar doldurun, aşırı şişirmeyin.
Balonun ağzını hemen bağlayın ve ipini takın.

Helyum kullanırken güvenlik

Helyumu solumayın. Sesi inceltmek için helyum çekmek bayılmaya ve ciddi zarara yol açabilir. Basınçlı tüpten doğrudan solumak ölümcül olabilir.
Büyük tüpleri dik tutup devrilmeyecek şekilde sabitleyin.
Tüpleri ısıdan ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun.
Helyum yanıcı değildir ama basınç altındadır. Tüpleri ve küçük parçaları çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
Balonu hidrojenle doldurmayın. Hidrojen yanıcıdır, balonlarda kullanılmaz.
Patlayan veya inen balon parçalarını çocukların ağzına götürmesine izin vermeyin.

Sık sorulan sorular

Helyum gazı balona zarar verir mi?

Hayır. Helyum eylemsiz bir gazdır ve lateksle tepkimeye girmez.

Balon helyumla şişirilince neden birkaç saat sonra iner?

Lateks çok ince gözenekler içerir ve helyum atomları çok küçüktür. Gaz bu gözeneklerden yavaşça sızar, balon ağırlaşır ve iner.

Hava ile şişirilmiş balon uçar mı?

Hayır. Havayla dolu balon havadan daha hafif olmadığı için yukarı çıkmaz. Ama günlerce şişik kalır ve süslemede güvenle kullanılır.

Helyum gazını nereden alabilirim?

Kalisan helyum gazı satışı yapmıyor, lateks balon üretiyor. Helyum tüpünü yerel endüstriyel gaz bayilerinden ve parti malzemesi satan mağazalardan temin edebilirsiniz. Kalisan balonlarını bulabileceğiniz noktalar için satış noktalarımıza göz atın.